Dlaczego warto zachęcać dziecko do improwizacji na instrumentach? 5 dobrych powodów

Improwizacja jest tym, co dziecko powinno poznać, zanim jeszcze bÄ™dzie miaÅ‚o kontakt z nutami czy jakÄ…kolwiek teoriÄ… muzyki. Dlaczego? Ponieważ zanim do tego dojdzie, dziecko powinno poczuć na sobie swobodÄ™ muzycznej wypowiedzi – nieograniczonej wysokoÅ›ciÄ… dźwiÄ™ku czy rytmem. Nie bez powodu improwizacjÄ™ wykorzystuje siÄ™ w muzykoterapii. DziÅ› opowiem Wam o zaletach tej formy sztuki i myÅ›lÄ™, że sami bÄ™dziecie zdziwieni, jak bardzo te zalety mogÄ… być prozaiczne 🙂

SÅ‚yszÄ…c sÅ‚owo „improwizacja” niektórzy rodzice myÅ›lÄ…, że chodzi o coÅ› skomplikowanego, o czym oni sami na pewno nie majÄ… pojÄ™cia. JeÅ›li jednak kiedykolwiek zdarzyÅ‚o Wam siÄ™ dać dziecku do rÄ™ki grzechotkÄ™, by mogÅ‚o niÄ… swobodnie potrzÄ…sać, to pierwszy krok do improwizacji macie już za sobÄ… 🙂 W improwizacji chodzi o to, by pozwolić dziecku otworzyć siÄ™ i w maksymalny sposób wydobyć z siebie swojÄ… naturalnÄ… kreatywność. Można improwizować na bardzo wiele sposobów i warto dziecko zachÄ™cać, by korzystaÅ‚o z różnych form improwizacji: na pianinie, keyboardzie, dzwonkach, instrumentach perkusyjnych, z wykorzystaniem ilustracji, utworów instrumentalnych. MożliwoÅ›ci jest mnóstwo! JeÅ›li jednak zastanawiacie siÄ™ dlaczego mielibyÅ›cie podejmować siÄ™ takich aktywnoÅ›ci, przeczytajcie te 5 powodów. Jest ich wiÄ™cej, ale myÅ›lÄ™, że już te wystarczÄ…, by przekonać nawet najbardziej pragmatycznego rodzica 🙂

Powód 1 – dziecko ma okazjÄ™ być twórcÄ… i wykonawcÄ… jednoczeÅ›nie

Improwizując, nie jesteśmy odtwórcami dzieła, ale niemalże kompozytorami! Takie doświadczenie sprawia, że dziecko czuje, iż z samo z siebie potrafi stworzyć coś niezwykłego. Nie musi posiadać wcześniejszych doświadczeń z improwizacją. Na początek warto przyjąć pewne założenia, np. podczas tego utworu gramy tylko na marakasie, a podczas innego na bębenku; udawaj ciężkiego niedźwiedzia grając niskie dźwięki na pianinie itp. Resztę pozostawiamy w gestii dziecka. Możecie włączyć dyktafon, nagrać improwizację dziecka, a potem wspólnie nadać jej tytuł. Dziecko będzie miało poczucie, że samo stworzyło utwór. To nic, że jego brzmienie nie będzie doskonałe. To nie konkurs, nikt nie będzie rozdawał Fryderyków za najlepsze odwzorowanie śpiewającego ptaka. Chodzi o to, by dziecko miało poczucie wyjątkowego aktu twórczego, a to właśnie się dzieje, gdy dziecko improwizuje na instrumencie.

Powód 2 – dziecko nie myÅ›li kategoriami „gram dobrze lub źle”

Kiedy dziecko zaczyna formalnÄ… naukÄ™ gry na instrumencie, czÄ™sto robi coÅ› „źle”. Gra zÅ‚ym palcem, gra nie taki dźwiÄ™k, gra za gÅ‚oÅ›no, albo za cicho. Jest to normalne. W grze na instrumencie, podobnie jak w sporcie, trzeba pomylić siÄ™ wiele razy, zanim dojdzie siÄ™ do perfekcji. Problem w tym, że dzieci z natury nie sÄ… cierpliwe i chciaÅ‚yby efekt na już. W przypadku nauki konkretnego utworu nie da siÄ™ inaczej, niż po prostu go wyćwiczyć, aby brzmiaÅ‚ dobrze. Kiedy dziecko improwizuje, nie musi myÅ›leć o myleniu siÄ™. Bawi siÄ™ dźwiÄ™kiem, naÅ›laduje, odkrywa różne rodzaje brzmienia. Dlatego wÅ‚aÅ›nie naukÄ™ na instrumencie powinno siÄ™ zaczynać od improwizacji. Dziecko powinno dobrze poczuć siÄ™ przy instrumencie zanim okaże siÄ™, że granie utworów jest dużo trudniejsze, niż to sobie wyobrażaÅ‚o. Z kolei przeplatanie klasycznej gry zabawami przy instrumencie, pozwala uniknąć frustracji, która czÄ™sto pojawia siÄ™ na poczÄ…tku nauki.

Powód 3 – dziecko rozwija myÅ›lenie abstrakcyjne

Myślenie abstrakcyjne jest domeną ludzi i jest niezbędnym składnikiem kreatywności. Nawet najinteligentniejsze zwierzęta nie są w stanie myśleć abstrakcyjnie. Kształtowanie myślenia abstrakcyjnego jest znaczącym elementem rozwoju umysłowego człowieka. Osoby umiejące myśleć abstrakcyjnie potrafią szukać oryginalnych rozwiązań i są w stanie rozważać hipotetycznie, dzięki czemu potrafią być gotowe na wiele różnych sytuacji.

Umiejętność myślenia abstrakcyjnego rozwija się poprzez różnorodne zabawy kreatywne, a tym właśnie jest improwizacja! W dodatku dzieci bardzo szybko łapią w jaki sposób grą na instrumencie naśladować idącego niedźwiedzia, czy kapiący deszcz. Gdyby wziąć grupę dzieci i niemuzykujących dorosłych, a następnie polecić im naśladowanie ptaków za pomocą gry na instrumencie, bez wątpienia dzieci dużo lepiej poradziłyby sobie z tym zadaniem. Dlatego tak ważne, jest by od najmłodszych lat rozwijać umiejętność myślenia abstrakcyjnego, ponieważ najłatwiej jest je kształtować, gdy myślimy nieszablonowo, a tak właśnie myślą dzieci 🙂

Powód 4 – dziecko uczy siÄ™ wyrażania emocji przez sztukÄ™

W muzyce może kryć siÄ™ bardzo wiele emocji. Czujemy, gdy melodia jest smutna lub wesoÅ‚a, groźna lub radosna. To dlatego dokÅ‚adnie wiemy co sobie odtworzyć, gdy mamy doÅ‚a, a co puÅ›cić, gdy rozpiera nas energia. To samo może zadziać siÄ™, gdy dziecko bÄ™dzie improwizowaÅ‚o na instrumentach. JeÅ›li dziecko jest zbyt nabuzowane, za pomocÄ… muzyki i improwizacji do niej, możemy regulować jego nastrój. Samo sÅ‚uchanie muzyki nie wystarczy, dlatego tak ważne jest, by zaproponować dziecku muzycznÄ… aktywność, która pomoże mu rozÅ‚adować napiÄ™cie. ZnaÅ‚am chÅ‚opca, który po powrocie ze szkoÅ‚y szedÅ‚ do pianina elektrycznego, zakÅ‚adaÅ‚ sÅ‚uchawki, a potem graÅ‚ cokolwiek (czyli improwizowaÅ‚) tak dÅ‚ugo, aż uznaÅ‚, że odpoczÄ…Å‚. Moim zdaniem to dużo lepszy sposób na rozÅ‚adowanie emocji, niż np. oglÄ…danie przez dziecko bajek. Dodatkowym atutem improwizacji na instrumencie jest to, że możemy dziecko poprosić, by „zagraÅ‚o” różne emocje, by pokazaÅ‚o smutne i wesoÅ‚e dźwiÄ™ki. Dla wielu dorosÅ‚ych może to wydawać siÄ™ abstrakcyjne, jednak dzieciom takie zabawy czÄ™sto w ogóle nie sprawiajÄ… problemu. One po prostu nie zastanawiajÄ… siÄ™, czy coÅ› bÄ™dzie brzmiaÅ‚o dobrze, czy źle – po prostu grajÄ….

Powód 5 – obserwacja improwizujÄ…cego dziecka pozwoli Ci je poznać od innej strony

Po mini kursie z improwizacji na grupie „MuzykujÄ™ w domu” na Facebooku jedna mama napisaÅ‚a do mnie: „Nie wiedziaÅ‚am, że w moim czterolatku jest tyle emocji! Na co dzieÅ„ jest dość skryty i nieÅ›miaÅ‚y. GraliÅ›my do tej ilustracji z pogodÄ…. NaprawdÄ™ siÄ™ wczuÅ‚, aż podskakiwaÅ‚ grajÄ…c pioruny, miaÅ‚ grymas na twarzy. ZapytaÅ‚am go jak siÄ™ czuje i powiedziaÅ‚, że czuje siÄ™ zÅ‚y grajÄ…c pioruny. OkazaÅ‚o siÄ™, że podczas improwizowania Antek potrafi powiedzieć dużo wiÄ™cej o swoich emocjach, niż podczas innych zabaw”.

Improwizacja jest tą dziedziną sztuki, w której dziecko dowiaduje się, że tak naprawdę granice nie istnieją i to pomaga mu się otworzyć. Burzę można zagrać na milion sposobów. To, w jaki sposób dziecko zinterpretuje dany temat, wiele nam powie o jego osobowości. Prowadząc lekcje z improwizacji szybko orientowałam się, czy mój uczeń jest nieśmiały, czy temperamentny. Warto więc wprowadzić improwizację jako element muzycznych zabaw. Kto wie, być może dowiemy się czegoś nowego o swoim dziecku 🙂

______________

Mieliście kiedyś okazję poimprowizować ze swoim maluchem? Dajcie znać w komentarzu!

Podobne wpisy